Ca(OH)2 və Sr(OH)2 -in otaq temperaturunda az həll olmasına baxmayaraq, kalsium, stronsium və barium hidroksidləri qələvilərdir. Temperatu...
Barium - hidroksid daha yaxşı həll olur (20C0-də 100 q suda 4,3 q həll olur). Temperatur yüksəldikcə onun həll olması kəskin artır (80C0-də 100 q suda 101,5 q həll olur).
Bu xassədən maddələrin yenidən kristallaşmasında istifadə olunur: 80C0-də doymuş məhlulu yavaşca soyutsaq qəşəng lövhəşəkilli kristallar – Ba(OH)2x8H2O kristalhidratı əmələ gəlir. Əhəng suyuna oxşar olaraq barium - hidroksidin doymuş məhlulu barıt suyu adlanır. Qələvi metal hidroksidləri atmosferdən karbon qazını udduğuna görə onlarda həmişə suda həll olmayan karbonatlar qarışığı olur. Əhəng suyunun bulanması bu maddənin vəsfi reaksiyasıdır: Ca(OH)2+CO2=CaCO3+H2O. Çöküntü üzərindən yenidən karbon qazı buraxaraq onu həll olan turş duza – kalsium – hidrokarbonata çevirirlər: CaCO3+CO2+H2O=Ca(HCO3)2.
Həll olmuş karbon qazı ilə doymuş yeraltı sular əhəngdaşı təbəqələrindən sızaraq onları həll edir və mağara əmələ gətirir. Kalsium - hidrokarbonat isə öz növbəsində yenidən karbonata çevrilir (reaksiya qızdırılmaqla və ya qələvi əlavə etməklə asan baş verir):
Ca(HCO3)2=CaCO3+CO2+H2O
Ca(OH)2+Ca(HCO3)2=2CaCO3+H2O.
Təbiətin maraqlı bir hadisəsi bu reaksiyalarla bağlıdır. Su yeraltı mağaranın tavanında əhəng süxurlarına düşərək, yenidən yavaşca əhəngdaşı ayırır. Nəticədə mağaralarda stalaktitlər - buz salxımları yaranır. Su bu salxımlar üzrə hərəkət etdikcə salxımlar uzanır və qalın oxa çevrilirlər. Aşağı hissədən onlara tərəf stalaqmitlər uzanır: onlar mağaranın dibinə düşən su damcılarından əmələ gəlir. Zaman keçdikcə stalaqmitlər stalaktitlərlə çox zaman bitişirlər və kolonlara oxşayırlar. Belə stalaktit «meşələrində» hündürlüyü otuz metrə çatan «ağaclar» tapmaq olar. Natrium və kalium hidroksidlərindən fərqli olaraq qələvi - torpaq metalları qızdırıldıqda parçalanırlar: Ca(OH)2 580C0-də, Sr(OH)2 – 400C0-dən yüksək, Ba(OH)2 isə artıq 800C0-də su itirirlər.
